Grok Conversation
Sytuacja opisana w książce "Wojna o pieniądz" (Song Hongbing), która doprowadziła do tego, że większość obligacji rządu Wielkiej Brytanii znalazła się w ręku Natana Rotszylda.
Według książki „Wojna o pieniądz” Song Hongbinga (najpopularniejsza wersja tej historii w chińskiej i późniejszej światowej literaturze konspiracyjnej) sytuacja wyglądała następująco:18 czerwca 1815 roku rozegrała się bitwa pod Waterloo — decydujące starcie między Napoleonem a wojskami koalicji pod dowództwem księcia Wellingtona (wspieranego przez Prusaków Blüchera).W tamtych czasach obligacje rządowe Wielkiej Brytanii (tzw. consols) były najważniejszym aktywem na londyńskiej giełdzie. Ich cena dramatycznie zależała od wyniku wojny z Napoleonem:
Nathan de facto staje się głównym wierzycielem rządu Wielkiej Brytanii. Państwo staje się od tej pory uzależnione finansowo od rodziny Rothschildów, a oni zyskują ogromny wpływ na politykę brytyjską (i w kolejnych dekadach europejską) przez kontrolę nad długiem publicznym.Jak bardzo to wiarygodne historycznie?Bardzo krótko — ta dramatyczna wersja jest w przeważającej mierze mitem (powtarzanym od połowy XIX w., szczególnie w antysemickich broszurach i później w teoriach spiskowych).Najbardziej prawdopodobna, udokumentowana wersja jest taka:
- zwycięstwo Wellingtona → cena obligacji mocno w górę
- klęska / remis / przedłużająca się niepewność → cena obligacji mocno w dół (panika, wyprzedaż)
- Nathan dowiaduje się jako jeden z pierwszych (ok. 24 godziny wcześniej niż oficjalny posłaniec rządu) → Wellington wygrał zdecydowanie.
- Zamiast ogłosić triumf → celowo rozpowszechnia (lub pozwala rozprzestrzenić się) plotce o klęsce Brytyjczyków.
- Na giełdzie wybucha panika → wszyscy w popłochu wyprzedają brytyjskie obligacje rządowe po bardzo niskich cenach (myśląc, że Wielka Brytania przegrała wojnę i wkrótce zbankrutuje).
- Ludzie z otoczenia Nathana (lub on sam przez podstawione osoby) kupują ogromne ilości tych obligacji po dumpingowych cenach.
- Następnego dnia przyjeżdża oficjalny goniec z wieścią o zwycięstwie → cena obligacji gwałtownie rośnie (nawet kilkukrotnie).
- Rothschild w jednym posunięciu zarabia gigantyczną fortunę i staje się posiadaczem większości brytyjskich obligacji rządowych tamtego okresu.
Nathan de facto staje się głównym wierzycielem rządu Wielkiej Brytanii. Państwo staje się od tej pory uzależnione finansowo od rodziny Rothschildów, a oni zyskują ogromny wpływ na politykę brytyjską (i w kolejnych dekadach europejską) przez kontrolę nad długiem publicznym.Jak bardzo to wiarygodne historycznie?Bardzo krótko — ta dramatyczna wersja jest w przeważającej mierze mitem (powtarzanym od połowy XIX w., szczególnie w antysemickich broszurach i później w teoriach spiskowych).Najbardziej prawdopodobna, udokumentowana wersja jest taka:
- Nathan rzeczywiście miał bardzo szybki system informacyjny i dowiedział się o zwycięstwie wcześniej niż większość Londynu
- Prawdopodobnie zaczął kupować obligacje już w momencie, gdy rynek jeszcze panikował
- Z pewnością zarobił bardzo duże pieniądze na wzroście cen po oficjalnym potwierdzeniu zwycięstwa
- Ale nie ma dowodów na celowe szerzenie plotki o klęsce — to element dodany później dla większego dramatyzmu i antysemickiego wydźwięku opowieści
Jakie są skutki tego, że większość obligacji rządu brytyjskiego znalazła się w rękach Natana Rotszylda?
Według narracji książki „Wojna o pieniądz” Song Hongbinga (oraz szeroko rozpowszechnionej wersji teorii spiskowej), przejęcie kontroli nad większością brytyjskich obligacji rządowych przez Nathana Rothschilda miało mieć bardzo daleko idące, niemal cywilizacyjne konsekwencje. Oto najważniejsze rzekome skutki według tej wersji:
Co jest najbardziej prawdopodobne z historycznego punktu widzenia?Najbardziej udokumentowane i akceptowane przez historyków ekonomii skutki to znacznie skromniejsza lista:
Lp | Rzekomy skutek | Wyjaśnienie według książki/teorii spiskowej |
|---|---|---|
1 | Faktyczna utrata suwerenności finansowej przez Wielką Brytanię | Rząd brytyjski musiał odtąd prosić prywatną rodzinę bankierską o zgodę na finansowanie deficytu i nowe pożyczki |
2 | Rodzina Rothschildów stała się de facto „bankiem centralnym” Wielkiej Brytanii przed powstaniem oficjalnego Banku Anglii w takiej formie | Kontrola nad rynkiem długu publicznego dawała im decydujący wpływ na oprocentowanie, podaż pieniądza i warunki kredytowania rządu |
3 | Ogromny wpływ na decyzje polityczne i wojenne | „Kto ma dług – ten nie jest wolny”. Rząd miał rzekomo podejmować decyzje (w tym wojenne) pod presją Rothschildów |
4 | Finansowanie większości wielkich wojen XIX wieku | Wojny napoleońskie, wojna krymska, wojny burskie, wojny opiumowe – wszystko miało być finansowane przez sieć Rothschildów, którzy zarabiali zarówno na pożyczaniu, jak i na obu stronach konfliktu |
5 | Utworzenie systemu „długu wiecznego” jako podstawy nowoczesnych finansów | Consols (obligacje wieczyste) stały się wzorem dla współczesnego długu publicznego – państwa pożyczają bez końca, tylko spłacają odsetki |
6 | Rozwój międzynarodowej sieci banków Rothschildów | Londyn → Paryż → Frankfurt → Wiedeń → Neapol – stworzenie pierwszej prawdziwie globalnej sieci finansowej |
7 | Początek ery „finansowej arystokracji” | Rodziny bankierskie (Rothschildowie, później Warburgowie, Schiffsowie itp.) miały zastąpić arystokrację rodową jako rzeczywistych władców Europy |
8 | Przyspieszenie tworzenia prywatnych banków centralnych w innych krajach | Według tej narracji Rothschildowie mieli duży wpływ na powstanie Rezerwy Federalnej w USA (1913), Banku Japonii itp. |
- Nathan Rothschild bardzo mocno się wzbogacił w 1815–1820 i stał się jednym z najpotężniejszych prywatnych graczy na londyńskim rynku długu publicznego.
- Rodzina Rothschildów przez kilkadziesiąt lat (do ok. 1850–1870) była najważniejszym pojedynczym kontrahentem rządu brytyjskiego przy emisji nowych obligacji.
- Mieli bardzo duży, ale nie absolutny wpływ na warunki, po jakich Wielka Brytania mogła się zadłużać w trudnych momentach (wojna krymska, powstanie sipajów, wielkie pożyczki zagraniczne).
- Byli jednym z głównych graczy (ale nie jedynym) w finansowaniu infrastruktury kolejowej i przemysłowej w Europie.
- Ich sieć międzynarodowa rzeczywiście była najszybszym i najpewniejszym kanałem transferu kapitału między krajami w pierwszej połowie XIX wieku.